bmKan

Nafa jumɛnw bɛ gilasi tasa kɛnɛ, finman, tilennen-kɛrɛfɛ?

May 07, 2026

Aw bɛ cikan bila .

Don o don minni na, biro te minni na, ani so masiricogo la, galasi tasaw ye sugandili ɲuman ye feerekɛlaw bolo k’a sababu kɛ u lakanani ye, u jɛlen don, ani u saniya nɔgɔya. Glasi tasa kɛnɛw, nɛrɛmuguma, tilennen-kɛrɛw, n’u dilacogo ɲɔgɔn tɛ ani u kɛcogo, olu bɛ bɔ gilasi tasa bulama laadalata la, wa u ka di feerekɛlaw ye minnu bɛ ɲɛnajɛko ni baarakɛlaw ka ko kɛlenw waleɲumandɔn minnu ka dɔgɔ. Jɛ la, an bɛ galasi tasa kɛnɛw, nɛrɛmuguma, tilennen-kɛrɛ tilennenw nafa jɔnjɔnw jira.

Fɔlɔ, aw bɛ fɛn dɔ sugandi min tɛ mɔgɔ tɔɔrɔ ani min bɛ kɛnɛya. Glasi tasa kɛrɛnkɛrɛnnenw, minnu ka fin, minnu kɛrɛfɛ{2}}, minnu ka ɲi kosɛbɛ, olu dilannen don ni borosilikati galasi caman ye, minnu bɛ tasuma don u la ni funteni caman ye. O fɛn saniyalen don, nɔgɔ tɛ a la, plɔmu, kadɔmu ani nɛgɛ gɛlɛn juguw tɛ a la, o bɛ fɛn juguw bɔli ban a bɔyɔrɔ la. A kɛra jisuma ye wo, a kɛra te nɔgɔman ye wo, a kɛra jiriden te ye wo, walima a kɛra minfɛn asidilamaw minɛni ye i n’a fɔ jisuma ni ji, a tɛna kɛ ni kemikaliya ye ni minfɛn ye, o bɛ kɛ sababu ye ka a kɛbaga ka minfɛn minni lakana ani k’a kɛ a bɛnnen don don o don baara kuntaalajan-ma. O waati kelen na, borosilikati galasi sanfɛla bɛ kɛnɛya ka bon kosɛbɛ, wa n’a farala ɲɔgɔn kan ni kogo finman-dilancogo ye, kɛnɛya bɛ ye ka tɛmɛn fɔlɔ kan, min bɛ minfɛn kɔnɔna kulɛri n’a layiniw jira ka jɛya. A yecogo ka nɔgɔn ani a bɛ mɔgɔ lafiya, a bɛ dɔlɔmin kɛcogo ni ɲɛnajɛko bɛɛ lajɛlen ɲɛ.

Filanan, a dilanni nɔgɔlen, kɛnɛba bɛ laadala galasi tasaw gɛlɛyaw ɲɛnabɔ, minnu bɛ kɛ kelen ye ani minnu ka bon. Kɛrɛnkɛrɛnnenya la, o ye nin gilasi tasa in siginiden ye, ni tigɛli saniyalenw ni kɛrɛ nɛrɛmugumaw ye, ka gilasi bulama lamininenw bila ani ka dilancogo dɔ di min ka dɔgɔ ani min ka bon kosɛbɛ, min bɛ bɛn cogoya suguya caman ma kosɛbɛ. Kogo finman-dilancogo, k’a sɔrɔ a bɛ fɛnw gɛlɛyali sabati, o bɛ tasa kogo bonya dɔgɔya, o bɛ na ni fɛn bɛɛ lajɛlen ye min ka nɔgɔn, min bɛ mɔgɔ lafiya. A kɛra don o don baara ye so kɔnɔ, a kɛra biro ta ye wo, a kɛra taama na wo, a tɛna doni si lase mɔgɔ ma, ka cɛɲi ni nɔgɔya balan. Ka fara o kan, farikolo kɛnɛman bɛ a nɔgɔya ka fɛnw dalajɛ ani k’u mara, o bɛ kɛ sababu ye ka tabali ni fɛn marayɔrɔ lakana, o b’a to a bɛnnen don kɛrɛnkɛrɛnnenya la jagokɛlaw ma, biro baarakɛlaw ma, ani ko minnu bɛ kɛ sababu ye ka fɛn caman mara.

Filanan, a kɛcogo tilennen-la bɛ se ka kɛ, a baara ka nɔgɔn, wa a saniya ka nɔgɔn, o b’a to don o don saniya ni ladonni bɛ kɛ fiɲɛ ye. Kɛrɛfɛla tilennen-dilan bɛ don o don baarakɛcogo magow ɲɛ, ni a dakun nɔgɔlen ni bulama ye min tɛna i dawolo sɔgɔsɔgɔ, o bɛ kɛ sababu ye ka bɔn ni minni kɛcogo ɲuman sabati. O waati kelen na, tasa tilennen-kɔnɔna kogo kɔnɔna kogo tɛ se ka gɛlɛn-a, o b’a to a bɛ kɛ nɔgɔ ye ani ka nɔgɔya, wa a tɛ te nɔgɔ, ji nɔgɔ, walima minfɛn tolenw to a la kosɛbɛ. Baara kelen-kelen bɛɛ kɔfɛ, a bɛ se ka saniya ni a ko dɔrɔn ye ni ji ye walima ni a ko ni finimugu nɔgɔlen ye, o la saniyaminɛn wɛrɛw tɛ kɛ a la, o bɛ waati ni cɛsiri bɔ.

A laban na, nafa min ka bon kosɛbɛ, o bɛ sɔrɔ a ka seko caman suganditaw la, minnu bɛ ko caman ɲɛfɔ ani ka baarakɛcogo mago suguya caman ɲɛnabɔ. Glasi kɛnɛ, nɛrɛmuguma, tilennen-kɛrɛfɛla bɛ sɔrɔ hakɛ caman na, ka bɔ tabali modɛli fitinin na min janya ye mililitiri 200 ye, min bɛnnen don biro tabali ni dilan kɛrɛfɛ tabali ma don o don ka te min ani ka te tasa misɛnninw dila ka se mililitiri 300-400mili hakɛ cɛmancɛ-militiriw ma, minnu ka ɲi so ni biro baara kama, minnu bɛ don o don minfɛnw ni jiriden te dilanni magow ɲɛ; ani ka se mɔdeliw ma minnu fanga ka bon-militiri 500 ni kɔ, minnu bɛnnen don denbaya ka lajɛw ma ani kɛnɛma taamaw ma, minnu bɛ mɔgɔ caman magow ɲɛ walima minfɛn caman min. Baarakɛlaw bɛ se ka sugandili kɛ ka kɛɲɛ ni ko kɛlenw ni baarakɛcogo wajibiyalenw ye minnu tɛ kelen ye. Ka fara o kan, nin galasi in man ɲi mɔgɔ yɛrɛ ka don o don baara dɔrɔn ma, nka a bɛ kɛ fana jiralan ni minɛn ye tefeerelaw ni kafefeerelaw kɔnɔ. A dilanni nɔgɔman bɛ minfɛnw kulɛri jira, ka dɔ fara u nafa kan min bɛ ye, ani k’a kɛ jago siratigɛ la.